Kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo tổ chức ôn thi tốt nghiệp THPT đối với môn Vật lí
Kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo tổ chức ôn thi
tốt nghiệp THPT đối với môn Vật lí của trường THPT Thới Bình
1. Đội ngũ nhà giáo, lớp, học sinh
- Tổng số cán bộ quản lí và nhân viên: 79;
trong đó: Cán bộ quản lí: 03. Giáo viên: 68 (Trong đó có 10 giáo viên đạt trình
độ thạc sĩ). Nhân viên: 08.
- Tổng số học sinh: 1328 được chia thành 33
lớp: Khối 10 có 11 lớp (513 học sinh). Khối 11 có 11 lớp (440 học sinh). Khối
12 có 11 lớp (375 học sinh).
- Năm 2024: Số học sinh đăng kí dự thi TN
THPT 354 và được chia thành 2 nhóm: Nhóm thi KHTN 4 lớp (157 học sinh). Nhóm
thi KHXH 5 lớp (197 học sinh).
- Cơ sở vật chất: có đầy đủ các phòng học,
phòng chức năng, phòng thí nghiệm, phòng máy tính, phòng ứng dụng công nghệ
thông tin, máy chiếu, tivi, bàn ghế... Đáp ứng đầy đủ nhu cầu dạy và học của
thầy và trò.
2. Những giải pháp và kết quả đạt được
2.1. Giải
pháp
2.1.1. Tìm hiểu đối tượng giáo dục
Việc tìm hiểu đối tượng giáo dục là tìm hiểu về: năng lực học tập của
học sinh, mức độ chăm chỉ, điều kiện học tập, phương tiện học tập, phương tiện
đi lại, cá tính, hoàn cảnh gia đình, các mối quan hệ xã hội, tình cảm giới
tính... Nắm rõ được đối tượng giáo dục giúp giáo viên có những phương pháp
giảng dạy phù hợp với từng đối tượng học sinh, thuận lợi trong việc giao nhiệm
vụ về nhà, giới hạn mức độ kiến thức phù hợp để tránh học sinh hoang mang và
thụ động, giúp giáo viên ứng xử hợp lí, dễ dàng cảm hóa học sinh... Mục đích
của việc làm này là tạo được tình cảm với học trò sâu sắc hơn đối với những
giáo viên khác dạy cùng lớp.
2.1.2. Tìm hiểu môi trường giáo dục
Tìm hiểu môi trường giáo dục là tìm hiểu: giáo viên chủ nhiệm, các giáo
viên dạy các môn thi có xét tuyển đại học - cao dẳng, giáo viên dạy các môn thi
tốt nghiệp, giáo viên dạy các môn không tham gia thi tốt nghiệp. Phối hợp chặt
chẽ giáo viên chủ nhiệm, hài hòa với giáo viên bộ môn ở cùng lớp... Nắm được
điều này giáo viên linh hoạt, khéo léo tận dụng tối đa thời gian tự học của học
sinh mà không làm mất lòng đồng nghiệp, không làm ảnh hưởng đến tương lai học
trò,… góp phần mang lại hiệu quả cao trong hoạt động giáo dục.
2.1.3. Phương pháp ôn tập
- Phương pháp giảng dạy phải phong phú, đa dạng, linh hoạt, hấp dẫn gây
được sự chú ý, làm cho học sinh: nhìn, lắng nghe, ghi nhớ, suy nghĩ, thảo luận,
hợp tác và làm việc tích cực. Phương pháp giảng dạy phải khởi động được nhiều
giác quan của học sinh.
- Quá trình ôn tập chia thành nhiều giai đoạn:
+ Giai đoạn từ đầu năm đến cuối tháng 4: Ôn tập theo chương, theo chủ
đề hoặc theo bài. Cuối chương có bài kiểm tra thử, cấu trúc đề kiểm tra có thể
3 mức độ: biết - hiểu - vận dụng hoặc cả 4 mức độ: biết - hiểu - vận dụng - vận
dụng cao (tùy theo đối tượng hoặc tùy theo lớp), phạm vi kiến thức trong đề
kiểm tra bao gồm tất cả các kiến thức đã học từ đầu năm đến lúc kiểm tra. Trong
quá trình kiểm tra nếu phát hiện học sinh còn sai sót phần nào thì bổ sung phần
đó, bảm bảo học sinh nắm vững kiến thức đã học.
+ Giai đoạn từ đầu tháng 5 đến lúc thi: Ôn tập theo đề, thông thường
mỗi đề có cấu trúc: từ câu 1 đến câu 16 (lý thuyết biết), từ câu 17 đến câu 22
(lý thuyết hiểu), từ câu 23 đến câu 28 (bài tập ở mức độ hiểu), từ câu 29 đến
câu 36 (bài tập vận dụng nhiều cấp độ), từ câu 37 đến 40 (bài tập vận dụng cao
nhiều cấp độ). Tùy theo khả năng của học sinh mà giáo viên có thể giảm cấp độ
để phù hợp (từ câu 29 đến 40).
+ Trung bình khi ôn tập 2 hoặc 3 đề thì có 01 đề kiểm tra thử để đánh
giá khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh. Khi chấm bài kiểm tra thử giáo
viên nên thống kê các số liệu: những câu học sinh dễ nhầm lẫn, số học sinh làm
sai những câu dễ, số học sinh làm đúng nhưng tô sai, làm câu này mà tô vào câu
khác… Từ đó giúp đỡ học sinh khắc phục những sai sót không đáng có.
2.1.4. Xây dựng môi trường học tập
Một giải pháp không kém phần quan trọng nữa là xây dựng môi trường học
tập, tạo môi trường dạy - học thân thiện, gần gũi, thoải mái về mặt tinh thần
thông qua những hành động như: hỏi thăm, quan tâm, chia sẻ, đặc biệt là động
viên và khích tướng, thông qua những cụm từ quen thuộc với học sinh thời hiện
tại như: thôi toang, thôi xong, nhìn anh thể hiện, kiếp này coi như bỏ, mãi bên
nhau bạn nhé, một pha xử lí đi vào lòng đất, hạn chế động tác dư thừa...
2.1.5. Thái độ học tập
Thường xuyên chấn chỉnh, nhắc nhở học sinh về tư thế ngồi học (lưng thẳng
tự nhiên, hai tay để lên bàn, chân để tự nhiên...), vị trí để máy tính thuận
tay, thao tác bấm máy tính chính xác,... để hạn chế những động tác dư thừa, sử
dụng hiệu quả thời gian làm bài kiểm tra.
2.1.6. Sử dụng thời gian
Khai thác triệt để thời gian học tập ở trường cũng như ở nhà, thời gian
rèn luyện và trao đổi bài.
2.2. Kết quả đạt được
Tỉ lệ từ trung bình trở lên
|
Của trường
|
So sánh
của tỉnh
|
So sánh cả
nước
|
|
2023
|
2024
|
2023
|
2024
|
2023
|
2024
|
|
93,85%
|
91,72%
|
74,45%
|
71,78%
|
85,21%
|
83,65%
|
Điểm bình quân môn Vật lý:
|
Của trường
|
So sánh
của tỉnh
|
So sánh cả
nước
|
|
2023
|
2024
|
2023
|
2024
|
2023
|
2024
|
|
7,17
|
7,07
|
5,91
|
5,81
|
6,57
|
6,67
|
2.3. Đánh
giá chung
- Ưu điểm: Trong quá trình giảng dạy và ôn thi tốt nghiệp THPT tôi cũng
gặp rất nhiều thuận lợi và khó khăn. Từ đó rút ra kinh nghiệm và xây dựng
chuyên đề này nhằm phát huy tốt đa những thuận lợi và khắc phục những mặc hạn
chế. Bằng những biện pháp tích cực để nâng cao chất lượng giảng dạy, đặc biệt
là nâng cao điểm điểm bình quân bộ môn Vật lý ở kỳ thi tốt nghiệp THPT trong
nhiều năm qua mang lại kết quả đáng khích lệ:
|
Năm
|
Tỉ lệ
Tb trở lên
|
Xếp hạng
Tb trở lên
|
Điểm BQ
Trường
|
Điểm BQ
Sở GD
& ĐT
|
Xếp hạng
Điểm BQ
|
|
2020
|
98,98 %
|
2
|
7,26
|
6,28
|
1
|
|
2021
|
94,76 %
|
2
|
6,82
|
6,01
|
1
|
|
2022
|
95,17 %
|
1
|
6,84
|
6,02
|
1
|
|
2023
|
93,85%
|
1
|
7,17
|
5,91
|
1
|
|
2024
|
91,72%
|
1
|
7,07
|
5,81
|
1
|
- Khuyết điểm
+ Số lượng học sinh đạt từ 9,0 điểm trở lên còn thấp, học sinh đạt điểm
cao nhất 9,5 điểm.
+ Số học sinh thi khối B và học sinh không xét tuyển đại học có điểm
thi khá thấp làm ảnh hưởng rất lớn đến điểm bình quân của bộ môn.
- Nguyên nhân
+ Học sinh chưa được rèn luyện nhiều đối với những câu ở cấp độ vận
dụng cao (từ câu 37 đến câu 40) nên học sinh bị mất điểm phần này.
+ Một số học sinh thi khối B và không xét tuyển đại học
nên chưa cố gắng trong học tập môn Vật lý.
3. Giải pháp thực hiện để nâng cao chất
lượng điểm trung bình thi THPT năm 2024 và những năm tiếp theo
- Nếu sử dụng những biện pháp trên một cách hài hòa, linh hoạt, phát
huy tối đa ưu điểm, khắc phục những hạn chế, kết hợp với trình độ chuyên môn
nghiệp vụ vững vàng của quý thầy cô, tôi tin rằng kết quả ôn thi tốt nghiệp
THPT sẽ đạt được kết quả khả quan.
- Đề kiểm tra thử gồm 3 phần: phần I 18 câu trắc nghiệm 4 phương án lựa
chọn; phần II 4 câu trắc nghiệm đúng/sai; phần III 6 câu ghi đáp án ngắn (theo
cấu trúc đề minh họa của Bộ GD & ĐT). Trong mỗi phần có các cấp độ: biết,
hiểu và vận dụng.
- Đặc biệt quan tâm đến những học sinh:
+ Khối D01 (Toán, Văn, Ngoại ngữ) chọn môn Lý làm môn thi điều kiện để
có thể xét thêm khối A01 (Toán, Vật lý, Tiếng anh).
+ Khối C03 (Toán, Văn, Lịch sử) lựa chọn môn Lý làm môn thi điều kiện
để có thể xét thêm khối C01 (Toán, Vật lý, Lịch sử).
4. Đề xuất, kiến nghị
- Tăng cường các trang thiết bị hỗ trợ công tác giảng dạy như: màn hình
ti vi, nâng cấp hệ thống wifi, danh mục các thiết bị thí nghiệm tối thiểu…
- Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên giảng dạy lớp 12 có thời gian
để nghiên cứu SGK, nghiên cứu, chỉnh sửa và biên soạn tài liệu…
- Tổ chức nhiều cuộc hội thảo tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội
trao đổi chuyên môn, chia sẽ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau.
*Kết luận: Để nâng cao hiệu quả trong công tác giảng dạy nói
chung, ôn thi tốt nghiệp THPT lớp 12 nói riêng ta cần phải: kết hợp linh hoạt,
hài hòa tất cả các giải pháp, vận dụng tối đa các kĩ năng, phát huy tối đa các
ưu điểm, cũng như khắc phục những khuyết điểm.
Với trình độ chuyên môn nghiệp vụ còn nhiều hạn chế, kinh nghiệm còn
non trẻ, tôi rất mong được lắng nghe sự đóng góp ý chân thành, sự trao đổi tận
tình, chia sẻ kinh nghiệm của quý thầy cô. Để chúng ta ngày hoàn thiện hơn
trong sự nghiệp trồng người.
(Nguồn: THPT Thới Bình)